Nadeelcompensatie voor ondernemers in Rotterdam

Rotterdam vernieuwt zich voortdurend. In een stad die zo veel bouwt, krijgen ondernemers vaak jarenlang te maken met werk voor de deur. De grootste ingrepen spelen zich af in het centrum, maar ook in de wijken wordt doorlopend gewerkt aan straten, pleinen, riolering en tramsporen.

Het bekendste voorbeeld is de Coolsingel, de centrale boulevard van de binnenstad. Na drie jaar werk werd de vernieuwde Coolsingel op 10 april 2021 officieel geopend. De straat kreeg nieuwe natuurstenen bestrating, meer bomen en meer ruimte voor voetgangers en fietsers. Voor de winkels en horeca langs deze boulevard, en in de aangrenzende winkelgebieden, betekenden die jaren een aanhoudende bouwomgeving en slechtere bereikbaarheid.

Het winkelhart van Rotterdam ligt rondom de Coolsingel. De Lijnbaan, ooit de eerste autovrije winkelstraat van Europa, loopt er vlak langs, net als de Koopgoot, de ondergrondse winkelpassage die officieel Beurstraverse heet en dwars onder de Coolsingel door loopt. Ook de Meent, de Oude en Nieuwe Binnenweg en de West-Kruiskade horen bij dit gebied. Werkzaamheden aan of rond de Coolsingel raken al deze winkelstraten in hun aanloop.

Ook de Maastunnel, de belangrijkste verbinding tussen Rotterdam-Noord en -Zuid, ging grondig op de schop. Het autoverkeer kon er vanaf 19 augustus 2019 weer in beide richtingen doorheen, waarna in 2020 ook de fiets- en voetgangerstunnel werd opgeleverd. Tijdens de renovatie was telkens een tunnelbuis dicht en week het verkeer uit naar de Erasmusbrug en de Willemsbrug. Dat raakte de bereikbaarheid van ondernemers aan beide oevers.

Zulke ingrepen komen in de hele stad voor. Niet alleen in het Centrum, maar ook in gebieden als Kralingen, Delfshaven, Hillegersberg, Charlois en Feijenoord wordt gewerkt aan de openbare ruimte. Dat geldt net zo goed voor de grote winkelgebieden buiten het centrum, zoals winkelcentrum Zuidplein op Zuid en Alexandrium in Prins Alexander. Ligt uw zaak in zo'n gebied en merkt u dat in uw omzet, dan kunt u mogelijk nadeelcompensatie aanvragen.

Voor een winkel, horecazaak of praktijk betekent zulk werk vaak minder passanten, een slechtere bereikbaarheid en een omzet die achterblijft. Zeker langdurige projecten, zoals het vervangen van tramsporen of het vernieuwen van een heel plein, hakken erin. Een herinrichting van een winkelstraat treft de detailhandel vaak harder dan vooraf wordt ingeschat.

Afgeronde projecten die Rotterdamse ondernemers raakten:

• Herinrichting van de Coolsingel, officieel geopend in 2021.
• Renovatie van de Maastunnel, autoverkeer hersteld in 2019 en het hele project afgerond in 2020.

Het recht op nadeelcompensatie is landelijk geregeld in artikel 4:126 van de Algemene wet bestuursrecht en geldt dus ook in Rotterdam. Daarnaast heeft de gemeente een eigen loket en een eigen regeling: de Verordening Nadeelcompensatie Rotterdam, die per 1 januari 2024 geldt en de oudere regeling verving. Onder de schade die voor vergoeding in aanmerking kan komen, vallen onder meer omzetverlies, gederfde brutowinst en gederfde huurinkomsten.

Hoe de gemeente een aanvraag beoordeelt en met welke drempel wordt gerekend, verschilt per gemeente en luistert nauw. Een deel van de schade valt altijd onder het normaal maatschappelijk risico en blijft voor eigen rekening. Waar die grens precies ligt, hangt af van de aard en de duur van de werkzaamheden en van uw specifieke situatie. Juist in een stad die zoveel bouwt, is het de moeite waard om dat goed te laten beoordelen. Wij kennen de lokale beoordelingspraktijk en kijken kosteloos of uw situatie kansrijk is.

Houd rekening met de aanvraagtermijn. Een verzoek moet worden ingediend binnen vijf jaar na een onherroepelijk besluit. Daarna is het te laat. Ook als de werkzaamheden al enige tijd achter de rug zijn, kan het dus zinvol zijn uw situatie te laten beoordelen.

Niet elke weg of verbinding in Rotterdam valt onder de gemeente, en dat bepaalt bij welk loket u moet zijn. In Rotterdam spelen meerdere partijen een rol:

• Rijkswegen zoals de A13, de A16, de A20 en de A15 vallen onder Rijkswaterstaat.
• De straten, pleinen en de meeste bruggen en tunnels in de stad vallen onder de gemeente Rotterdam. Ook de Maastunnel is van de gemeente, niet van Rijkswaterstaat. Dat is een veelgemaakte vergissing.
• Bij werk aan de metro en de tram is de RET de uitvoerder, met een eigen schaderegeling. In Rotterdam gaat het vaak om langdurige vervanging van tramsporen door de stad.
• Provinciale wegen vallen onder de provincie Zuid-Holland.

Bij het verkeerde loket aankloppen kost tijd. Wij bepalen voor u welk bevoegd gezag uw aanvraag behandelt. Zie ook welk overheidsloket u moet hebben. Bij werk aan een oeververbinding speelt bovendien vaak dat een afgesloten brug of tunnel de bereikbaarheid van een heel gebied raakt.

Elke aanvraag wordt getoetst aan dezelfde kernvoorwaarden:

• Er is een direct oorzakelijk verband tussen het besluit of handelen van de overheid en uw schade.
• De schade stijgt uit boven het normaal maatschappelijk risico. Dat is het deel van de schade dat een ondernemer zelf draagt.
• U bent onevenredig zwaar getroffen ten opzichte van anderen in een vergelijkbare positie.
• De schade was niet voorzienbaar op het moment van het besluit.
• De schade is niet al op een andere manier verzekerd of vergoed.