Waarom een aanvraag wordt afgewezen: de les van Apeldoorn

Een winkelier in de Apeldoornse binnenstad zat vier jaar lang in de herrie en de puinhopen. Eerst lag de straat maandenlang open voor de herinrichting van het centrum, daarna werd een gasleiding vervangen, en het werk aan de riolering en de bestrating hield maar niet op. Zijn omzet daalde met tientallen procenten. Hij leek een schoolvoorbeeld van een ondernemer voor wie nadeelcompensatie is bedacht. Toch kreeg hij geen cent.

Deze zaak is openbaar beschreven door onderzoeksplatform Follow the Money in december 2019. Wij gebruiken hem hier omdat hij precies laat zien waaróp een aanvraag strandt, en wat er nodig is om dat te voorkomen.

Wat er gebeurde

Na bijna anderhalf jaar stukken uitwisselen tussen juristen, ambtenaren en experts, twee hoorzittingen en twee concept-adviezen, volgde een afwijzende brief van twee pagina’s. De gemeente compenseerde niets voor de overlast in de jaren daarvoor. En dat gebeurde niet zomaar: de gemeente volgde het advies van een gespecialiseerd schadebureau dat voor veel gemeenten dit soort verzoeken beoordeelt.

Dat is een belangrijk detail. Aan de kant van de gemeente zit een bureau dat dagelijks niets anders doet dan deze aanvragen wegen. Aan de kant van de ondernemer zit meestal iemand die dit één keer in zijn leven meemaakt. Die ongelijkheid bepaalt vaak de uitkomst.

De vier gronden waarop het misging

De afwijzing rustte niet op één punt, maar op vier tegelijk. Ze zijn leerzaam, want het zijn precies de valkuilen die bij bijna elke aanvraag terugkomen.

• Het verband was niet hard genoeg aangetoond. De belangrijkste grond: er was niet eenduidig komen vast te staan dat het omzetverlies daadwerkelijk door de werkzaamheden kwam. De schade was zichtbaar, maar het bewijs dat de daling er het gevolg van was, was onvoldoende dichtgetimmerd. Meer hierover leest u bij causaal verband.
• De losse maatregelen mochten niet worden opgeteld. Doordat er meerdere klussen door elkaar liepen, kon de gemeente elke maatregel afzonderlijk bekijken en als te klein afdoen. De hele binnenstad was minder aantrekkelijk, maar juist die stapeling werkte tegen de ondernemer in plaats van voor hem. Wie meerdere werkzaamheden tegelijk heeft, moet dit vooraf ondervangen.
• Een deel van de werkzaamheden viel buiten de regeling. Overlast door sloop- en bouwwerkzaamheden die binnen het bestemmingsplan passen, telt niet mee. Een deel van zijn schade viel dus sowieso buiten de boot, nog voordat er over een bedrag werd gesproken. Weten wat wél en niet meetelt, bepaalt of u aan het juiste loket bent. Lees ook wanneer u recht heeft op nadeelcompensatie.
• De omzet schommelde te veel voor een duidelijke trend. Op jaarbasis zag de daling er dramatisch uit, maar in sommige maanden steeg de omzet juist. Zonder een schone vergelijkingsperiode en een correctie voor seizoensinvloeden ontstond er geen overtuigend patroon. Precies daarom is de keuze en onderbouwing van de referentieperiode zo bepalend.

Goede bedoelingen zijn niet genoeg

Wat deze zaak zo leerzaam maakt, is dat de ondernemer er niet alleen voor stond. Hij werd gesteund door zijn brancheorganisatie, die zich hard voor hem maakte en juridisch meekeek. En toch ging het mis.

Dat komt doordat een nadeelcompensatiedossier een ander soort specialisme vraagt dan belangenbehartiging of algemeen juridisch advies. Het draait om het financieel-economisch onderbouwen van het verband tussen de werkzaamheden en de omzet, om het corrigeren van de vergelijkingsperiode voor seizoen en brancheontwikkeling, en om het weten welke schade wél en niet onder de regeling valt. Dat is rekenwerk en dossieropbouw, geen kwestie van gelijk hebben.

De ondernemer had gelijk. Maar gelijk hebben en gelijk krijgen zijn bij nadeelcompensatie twee verschillende dingen.

Wat u hiervan kunt meenemen

De les is niet dat het zinloos is om een aanvraag te doen. De les is dat een aanvraag staat of valt met de onderbouwing, en dat die onderbouwing specialistisch werk is. Concreet betekent dat:

• Bouw het verband tussen werk en omzet op met cijfers, niet met woorden.
• Kies een vergelijkingsperiode die klopt en corrigeer voor seizoen en branche.
• Houd losse werkzaamheden en schadeperioden goed uit elkaar.
• Zoek vooraf uit welke schade meetelt, zodat u geen energie steekt in posten die toch buiten de regeling vallen.

Dat is precies waar wij het verschil maken. Wij bouwen het dossier op zoals de tegenpartij het beoordeelt, zodat uw aanvraag vanaf het begin op de juiste gronden staat. Meer over hoe u dat aanpakt, leest u bij zelf aanvragen of een specialist inschakelen en bij documenten voor uw aanvraag.

Bron: Follow the Money, “Nee blijft nee in Apeldoorn: gedupeerde winkeliers krijgen geen compensatie”, 11 december 2019.