Nadeelcompensatie onder de Omgevingswet: wat is er veranderd?

Samenvatting: Op 1 januari 2024 trad de Omgevingswet in werking, en daarmee veranderde er het nodige rond schadevergoeding door de overheid. Het begrip planschade bestaat niet meer los; het valt nu onder nadeelcompensatie. We leggen in gewone taal uit wat dat voor u als ondernemer betekent.

Misschien heeft u ooit gehoord van planschade, of van nadeelcompensatie, en vroeg u zich af wat nu nog klopt. Dat is niet gek, want sinds begin 2024 zijn de regels op de schop gegaan. De kern is eenvoudig samen te vatten: wat vroeger in verschillende wetten en regelingen was verspreid, is nu grotendeels samengebracht onder één noemer. Maar in de praktijk zitten er wat haken en ogen aan, vooral rond de vraag welke regels op úw situatie van toepassing zijn.

Planschade heet nu nadeelcompensatie

De belangrijkste verandering voor ondernemers: het aparte begrip planschade is verdwenen. Waar u vroeger sprak van planschade als uw pand minder waard werd door een besluit van de gemeente, valt dat nu allemaal onder de bredere noemer nadeelcompensatie. De regeling staat in de Omgevingswet, aangevuld door een algemene regeling in de Algemene wet bestuursrecht.

Voor u als ondernemer met omzetschade verandert er inhoudelijk niet zo heel veel: schade door bijvoorbeeld wegwerkzaamheden viel altijd al onder nadeelcompensatie, en dat blijft zo. Wilt u weten hoe die twee zich tot elkaar verhouden, dan leest u dat in ons artikel over het verschil tussen nadeelcompensatie en planschade. Maar de kaders eromheen, de wetten en de procedures, zijn wél veranderd.

Welk recht geldt voor mijn situatie?

Dit is het punt waar het in de praktijk ingewikkeld wordt, en waar veel mensen op vastlopen. Of de oude of de nieuwe regels op uw aanvraag van toepassing zijn, hangt namelijk af van wanneer de schade is veroorzaakt.

De hoofdregel is: is het besluit of de maatregel die uw schade veroorzaakte van vóór 1 januari 2024, dan geldt vaak nog het oude recht. Is het van daarna, dan geldt de nieuwe regeling. En om het nog een laag ingewikkelder te maken: het oude recht blijft in veel gevallen nog meelopen tot begin 2029, en in sommige situaties zelfs langer. Dat betekent dat er op dit moment twee verschillende regimes naast elkaar bestaan, en dat het per geval uitmaakt onder welke uw situatie valt.

Waarom is dat belangrijk? Omdat de regels bepalen hoe uw schade wordt beoordeeld, binnen welke termijn u moet handelen en wat u precies moet aantonen. Kiest u het verkeerde spoor, of dient u te laat in, dan kan een terechte aanspraak alsnog stranden. De termijnen rond een aanvraag luisteren sowieso nauw, en het overgangsrecht maakt dat nog spannender.

Waarom deze overgang juist expertise vraagt

We zullen eerlijk zijn: dit overgangsrecht is ook voor juristen taaie kost. Er verschijnen naslagwerken en cursussen over, puur om vast te stellen welke regels wanneer gelden. Dat zegt genoeg over hoe technisch het is geworden.

Voor u als ondernemer is dat geen reden tot zorg, maar juist een reden om het niet zelf of via de boekhouder te doen. De vraag of u onder het oude of nieuwe recht valt, welke termijn geldt en hoe u uw schade onderbouwt, vraagt om actuele, specialistische kennis. Wij volgen deze ontwikkelingen op de voet en weten precies welk spoor voor uw situatie het juiste is. Zo voorkomt u dat een goede claim strandt op een procedureel detail.

Wat dit voor u betekent

Heeft u schade door een besluit of werkzaamheden van de overheid en twijfelt u of u nog op tijd bent of onder welke regeling u valt? Laat het ons kosteloos beoordelen. Wij bepalen welk recht op uw situatie van toepassing is, of u binnen de termijn zit en of uw schade kans maakt op vergoeding, op basis van no cure, no pay. U hoeft de wet niet te kennen; daar zijn wij voor.